Een nieuwe toegankelijkheid in de media – open brief aan Wouter Vandenhaute

Geachte heer Vandenhaute,

mag ik u vooreerst, weliswaar ruim te laat, feliciteren met de aankoop van TV-zenders VT4 en VijfTV door uw holding?  Het verdient bewondering dat een man, ooit begonnen als medepresentator van  “Het huis van wantrouwen”, erin geslaagd is weinig meer dan een imperium uit te bouwen in het Vlaamse medialandschap.  U organiseert  tegenwoordig (mee) de belangrijkste Vlaamse wielerklassiekers en durfde aan om en passant enkele heilige huisjes te slopen, omdat u (naar ik aanneem) oprecht overtuigd was van het belang van verandering voor het overleven van deze klassiekers.  U richtte een weekblad op dat – let’s be honest- de concurrentie met Humo moest aangaan, moest na 30 edities de stekker eruit trekken, en kocht u samen met uw bedrijf een paar jaar later gewoon voor bijna de helft in bij Humo.
En dan alle programma’s die de laatste 15 jaar onder het Woestijnvis-label op het Vlaamse televisiepubliek werden losgelaten via het slim bedongen exclusiviteitscontract met de VRT, en die ondertussen zonder meer deel geworden zijn van het culturele geheugen van Vlaanderen: deze waren niet mogelijk geweest als u niet samen met enkele compagnons de route de moed had gehad om een productiehuis op te richten waar vrije geesten hun gang konden gaan.
En in 2011 volgde de voorlopige kers op de taart: een eigen televisiezender.  De stap van “elke avond enkele programma’s de naam Woestijnvis waardig” naar een volwaardig programmaschema van hetzelfde niveau is bijzonder groot, maar u durft het risico aan.

Toen doordrong dat de aankoop van VT4 en VijfTV als logische consequentie met zich meebracht dat alle Woestijnvisprogramma’s naar de nieuwe zender zouden verhuizen, al dan niet in een aangepaste gedaante, kreeg ik het wel even benauwd.  U moet weten, als dove man die -rotwoord, maar het is wel zo- afhankelijk is van ondertiteling, betekent de verhuis van die programma’s naar een commerciële zender die geen wettelijke verplichting (en tot op heden zelfs amper een aanzet) heeft tot ondertiteling, weinig minder dan een mogelijke ramp die zich in de toekomst zou kunnen gaan afspelen: geen Man Bijt Hond meer.  Geen Slimste Mens.  Geen De Rechtbank.  Geen Scheire en de Schepping (nog maar één aflevering van gezien, en nu al fan!).  Geen God en Klein Pierke.  Geen Meneer Doktoor.  Geen Basta.  Geen Van Vlees en Bloed.  Geen Parelvissers.  Geen Neveneffecten… De lijst is ontstellend lang.

Meneer Vandenhaute, in Vlaanderen is op dit moment 1 op de 10 inwoners in meer of mindere mate slechthorend of doof, en dat zal er de komende jaren met de veroudering van de bevolking en het excessieve gebruik van draagbare muziekspelers, niet op verbeteren.  Da’s een pak mensen voor wie televisie kijken niet altijd even evident is.  De Vlaamse overheid erkent in haar regeringsverklaring de nood aan en het recht van deze mensen om op een gelijkwaardige manier van televisie te kunnen genieten.  Ze hebben de nodige stappen ondernomen zodat de VRT binnen afzienbare tijd zo goed als 100% toegankelijk zal zijn voor doven en slechthorenden.  De andere zenders zijn jammer genoeg nog niet zo ver, om niet te zeggen gewoon nergens (dat halfslachtige ondertitelen van al te zware accenten verhelpt daar weinig aan).  In Vlaanderen schoven dus zonder twijfel heel wat slechthorende en dove mensen ongemakkelijk in hun zetel heen en weer bij het voor u heuglijke nieuws van de aankoop van VT4 en VijfTV.

Natuurlijk, toegankelijkheid kost geld.  Economische motieven spelen bij de keuze voor of tegen bepaalde investeringen hun belangrijke rol, maar mogen niet zaligmakend zijn.   En ik heb dit argument, zeker bij commerciële zenders, nooit goed begrepen:  de investering in toegankelijkheid leidt logischerwijze juist tot méér kijkers, en dus meer opbrengsten uit reclame.  Zeker bij Woestijnvisprogramma’s die bij de VRT los over het miljoen kijkers gingen, zou de investering in toegankelijkheid, hetzij met ondertiteling, hetzij met Vlaamse Gebarentaal, hetzij met audiodescriptie voor blinde en slechtziende mensen, zichzelf juist moeten terugverdienen.   In deze waanzinnig snel veranderende technologische samenleving kan tegenwoordig heel veel, en u kan daar met uw nieuwe zender het voortouw in nemen.  Voor een al bij al vrij beperkt aandeel in de totale kost (anderen kunnen dat waarschijnlijk beter voor u berekenen dan ikzelf), kan u misschien wel zorgen voor de eerste écht toegankelijke televisiezender.  Is dat niet het overwegen waard?  Daarbij zou er dan oog zijn voor maximale ondertiteling voor het gros van de slechthorende Vlaamse bevolking, maar ook voor toegankelijkheid van de belangrijkste programma’s door het gebruik van tolken Vlaamse gebarentaal en door audiodescriptie voor blinde en slechtziende mensen.  Voor elk van deze groepen, maar zeker voor de Vlaamse Dovengemeenschap, zou dit een immense erkenning zijn van hun intrinsieke waarde als mens, én hen in staat stellen om zonder frustraties van hun favoriete televisieprogramma’s te genieten. En wie weet, met misschien binnen enkele jaren de kans voor enkele dove mediatalenten om via uw zender een eigen programma voor en door doven te maken, naar analogie van het Engelse “See Hear”?

Met vriendelijke groeten,

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder allerlei

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s