Het eigene van dove mensen?

Het is binnenkort weer zover. Elk jaar opnieuw gaat in de tweede helft van september de Werelddovendag door, een congres/festival/informatiebeurs/noemmaarop (om maar te zeggen dat er voor elk wat wils is) waar de Dovengemeenschap zichzelf “viert”. En dit jaar gaat het door in mijn hometown (mijn ouderlijk huis staat alleszins daar), Mechelen.

Thema dit jaar is Dovencultuur. Tsjah, voor de lezers van mijn blog die niets over dove en slechthorende mensen weten en bij voorkeur met een grote boog om gebarengebruikende mensen lopen (stel je voor dat dat besmettelijk is, gebarentaal!): dove mensen bestaan er in alle maten en soorten, en niettegenstaande ze over het algemeen een groot deel van hun leven doorbrengen binnen de grote, horende cultuur, zoekt een aanzienlijk deel van deze doven in hun vrije tijd contact met andere dove mensen. Daar is hun thuis. De bronnen zijn het niet met elkaar eens waar de dove mens zich als een groep begon te gedragen, maar er zijn redenen om aan te nemen dat dit al gebeurde voordat de dovenscholen ontstonden in de loop van de 18de en 19de eeuw.

Om het eenvoudig te houden zouden we kunnen zeggen dat men op twee verschillende manieren naar een doof iemand kan kijken: ofwel kijkt men naar die persoon vanuit het idee dat hij/zij iets niet kan, namelijk horen. We kijken op dat moment met een medische blik naar de dove mens, maar ook bekijken we die dove mens louter individueel. Maar het wordt anders als je een aantal dove mensen bij elkaar zet. Dat ziet men dagelijks in de dovenscholen, waar gebarentaal al vrij snel de overhand neemt als geprefereerde communicatievorm voor de dove kinderen en jongeren (wat in het verleden vaak stiekem moest gebeuren, of enkel op de speelplaats: de meeste Vlaamse dovenscholen huldigden tot nog-niet-zolang-geleden het principe van spreken en liplezen in de klas, met soms catastrofale gevolgen). De kinderen zoeken dus naar een communicatievorm waarbij zij het gevoel hebben even goed te kunnen communiceren als de – op dit moment veelal horende – leerkrachten, opvoeders and so on. Doordat dove mensen door de eeuwen heen een eigen taal gebruikten, ontstond er ook een soort van eigen cultuur (men spreekt, afhankelijk van bron tot bron, van een “microcultuur”, een “subcultuur”, enz. (wie hier meer over wil weten, moet maar les bij mij komen volgen)): op dit moment functioneert een dove persoon als lid van een groep. Men spreekt hier wel eens over een culturele kijk op wie en wat de dove mens eigenlijk is.
En die cultuur, mensen, die ziet u op 22 september in Mechelen, ter hoogte van de oude brouwerij van Lamot. Op het programma onder andere (voor een volledig overzicht, klik hier – binnenkort online):

  • zijn dove mensen lid van een taalminderheidsgroep of zijn ze personen met een handicap?
  • kunst gemaakt door Doven: De’VIA: gelijkenissen en verschillen met mainstream kunst.
  • toneel door Hand in’t Oog (volgens mensen die het kunnen weten een aanrader die het niveau van de doordeweekse klucht zwaar overstijgt) en het Antwerps doventheater.
  • doorlopende informatiebeurs waar elke zichzelf respecterende organisatie die voor of met Doven werkt, reclame komt maken voor zichzelf

Enfin, u leest het: de afwezigen zullen ongelijk hebben. Voor twijfelaars, onbekenden en ander verdacht volk: geen angst, wij bijten niet (we zwaaien alleen met onze armen), maar het kon uw kijk op doven wel eens grondig dooreen schudden.  Mensen met een open geest die op 22 september toevallig nog geen plannen hebben, één adres.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Deaf/Deafhood

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s